जापानमा विदेशीहरूमाथि बढ्दो विभेदप्रति चिन्ता
सन् २०२४ को जुलाई महिनामा सम्पन्न माथिल्लो सदनको चुनावमा जापानको लोकप्रीय सन्सेइतो पार्टीले चकित पार्ने तरिकाले धेरै सिट जितेपछि देशभर चर्चा सुरु भएको छ। तर, पार्टीको “जापानी फर्स्ट” (Japanese First) भन्ने नारा भने व्यापक रूपमा विभेदकारी र विदेशी विरोधी भएको भन्दै आलोचना भइ रहेको छ। जापानमा बसोबास गर्ने विदेशीहरू यस नाराका कारण बढ्दो विभेद र असुरक्षाका विषयमा चिन्तित छन्।
सन् २०२४ मा जापानका विदेशी बासिन्दाको संख्या १० प्रतिशतभन्दा बढीले वृद्धि भई ३.७६ मिलियन पुगेको छ — जुन लगातार तेस्रो वर्ष नयाँ कीर्तिमान हो — र यसले कुल जनसंख्याको करिब ३ प्रतिशत हिस्सा बनाएको छ। पार्टी नेता सोहेई कामिया (Sohei Kamiya) ले यो वृद्धि प्रयोग गरी नयाँ आउनेहरूको डर फैलाउँदै आएका छन्, यद्यपि उनले विभेद गर्ने कुनै उद्देश्य नभएको दाबी गर्छन्।
२०२२ मा पहिलो पटक संसदमा निर्वाचित भएका कामियाले कर घटाउने, अर्थतन्त्रलाई सहयोग पुर्याउन सार्वजनिक खर्च बढाउने, र देशको बुढ्यौली जनसंख्याका बाबजुद विदेशी कामदारहरूको प्रवेश सीमित गर्नेजस्ता नीति ल्याउने जन अपेक्षा आफूहरूको जितले देखाएको बताउँछन्।
विदेशीहरूमाथि डर र असुरक्षा
शिन सुगोक (Shin Sugok), जो जापानमा जन्मिएकी तेस्रो पुस्ताकी कोरियाली हुन्, मानव संसाधन विकास सल्लाहकारको रूपमा कार्यरत छिन् र घृणात्मक भाषण विरुद्धको संस्थामा प्रतिनिधिको रूपमा काम गर्छिन्। उनले “जापानी फर्स्ट” अभियानले विभेद, बहिष्कार, र सामूहिक हिंसासम्मको जोखिम निम्त्याउने बताएकी छिन्।
चुनावी अभियानका बेला उनले धेरै एसियाली मूलका विदेशीहरूसँग गुनासोहरू सुनेकी थिइन्, जसले सडकमा हिंड्न पनि डर लाग्ने बताउँथे। कतिपय विदेशीहरू अस्पतालमा नाम बोलाउँदा वा टेलिफोनमा अर्डर गर्दा समेत डराउने गरेका छन्।
शिन भन्छिन्, “‘जापानी फर्स्ट’ विगतको विभेदभन्दा गुणात्मक रूपमा फरक छ किनभने यसले ‘हामी सबैभन्दा राम्रो’ र ‘हामी दु:खी हुनुमा विदेशीहरू दोषी छन्’ भन्ने भावना ल्याएर जनतालाई एकजुट बनाउने नारा बनेको छ।”
उनको अनुसार, यो अवस्था प्रारम्भिक नाजी जर्मनी जस्तै भएको छ, जहाँ सत्तामा रहेका र विभेदलाई न्यायसंगत ठान्ने मानिसहरूबीच गठबन्धन बन्यो।
शिनले पूर्व प्रधानमन्त्री शिन्जो आबे (Shinzo Abe) को सरकारद्वारा विदेशी विरोधी भावना फैलाउने नीतिले आजको स्थिति जन्माएको बताउँछिन्, जुन सन्सेइतोले सामाजिक सञ्जालको चतुर प्रयोग गर्दै अझ फैलाइरहेको छ।
“जापानी फर्स्ट” कसको लागि?
म्युनिख, जर्मनीमा जन्मेकी सान्ड्रा हेफेलिन (Sandra Haefelin) सन् १९९८ देखि जापानमा बस्दै आएकी छन्। उनी जापानी नागरिक हुन् तर अझै पनि उनको रूपरंगका कारण “विदेशी” भनेर चिनिन्छिन्।
“जब राजनीतिज्ञहरूले ‘जापानी जनताको लागि’ भन्छन्, मलाई लाग्दैन उनीहरूले जस्तोसुकै देखिने मानिसलाई समेटेका छन्,” भन्छिन् उनी। “यस्तै अनुभूति गर्ने धेरै विदेशी बासिन्दा र विदेशी जरा भएका जापानीहरू छन्।”
यो नाराका समर्थकहरूले “जापानी फर्स्ट” भन्नेले जापानी नागरिकलाई जनाउने दाबी गर्छन्, तर मानिसहरूलाई प्रायः देखावटको आधारमा मूल्यांकन गरिन्छ। “यस्तो सन्दर्भमा यो नारा विभेद फैलाउने उपकरण बन्न सक्छ,” उनी भन्छिन्।
उनी थप्छिन्, जर्मनीमा जस्तै “गम्भीर आप्रवासी” र “समस्या उत्पन्न गर्ने आप्रवासी” भन्ने छुट्याउने प्रयास जापानमा पनि देखिन थालेको छ। “तर, यस्ता मापदण्ड को बनाउँछ र कसरी?” उनी सोध्छिन्।
जर्मनीमा केहि आपराधिक घटनापछि आप्रवासीहरूप्रति अविश्वास बढेको देखिए पनि जापानमा यस्ता ठूला घटना नभएकोले “जापानी फर्स्ट” नाराले मुख्यतः आर्थिक असुरक्षा र असन्तोषलाई टेकेर समर्थन पाएको उनी बताउँछिन्।
राजनीतिकरण र घातक राष्ट्रवाद
टेम्पल विश्वविद्यालय, टोकियोका प्राध्यापक जेफ किङ्स्टन (Jeff Kingston) ले सन्सेइतो पार्टीलाई “अत्यन्त दक्षिणपन्थी” पार्टी ठान्छन्। पार्टीले इतिहासको पुनर्लेखनको पक्षपोषण गर्ने, शान्ति संविधान अस्वीकार गर्ने, सैनिक भर्ती र आणविक हतियारको उल्लेख गर्ने कुरा गर्दै आएको बताउँछन्, जुन स्पष्ट रूपमा अधिनायकवादी सोच हो।
कामिया आफूलाई “सानो ट्रम्प” (mini-Trump) जस्तो देखाउन खोज्छन् र अमेरिकाको ट्रम्पपन्थी आन्दोलन जस्तै राष्ट्रवाद र असन्तोषलाई उचालेर समर्थन जुटाउन खोजिरहेका छन्।
“धेरै युवा जापानीहरू आफूलाई समाजबाट टाढिएको महसुस गर्छन् र भविष्यप्रति निराश छन्। कामियाले आशा र गुनासो मिसिएको राष्ट्रवादी सन्देश दिइरहेका छन्,” किङ्स्टन भन्छन्।
किङ्स्टन अनुसार, “जापानी फर्स्ट” नारा विभेदकारी नभएको भन्नु “शुद्ध कपट” हो। विदेशी बासिन्दाहरूको सङ्ख्या सीमित गर्न चाहनु स्वयं विभेद हो।
“सन्सेइतोले आप्रवासनलाई राजनीतिक विषय बनाएर सबै दलहरूलाई आफ्नो धारणा प्रस्ट गर्न बाध्य बनाएको छ। अब यो विषय सार्वजनिक बहसमा आएको छ र अब चरम दक्षिणपन्थी पार्टीहरूले ‘विदेशी विरोधी’ कार्ड खेल्न सुरु गर्नेछन्।”
BY: DAISUKE SATO @KYODONEWS
फेसबुकबाट कमेन्ट गर्नुहोस्